15اصل اساسی اولیه برای یک مصاحبه دکتری موفق (سخنرانی موفق)
۱۵ اصل اساسی اولیه برای یک مصاحبه دکتری موفق (سخنرانی موفق)
مصاحبه دکتری موفق
۱ – با شور و شوق و محکم و استوار شروع کنید.
* وانمود کنید که اعتماد به نفس و شهامت بالایی دارید حتی اگر اینگونه نیست !!!
* تصور کنید که اگر به نحو مطلوبی از پس کار بربیایید تا چه حد وجهه اجتماعی تان افزایش می یابد.
* طوری با اطمینان صحبت کنید که گویی همه جماعت به شما بدهکارند، تاثیر روانی این تصور در اوایل کار بسیار سودمند است.
* این مهم نیست که قلب شما در دقیقه ۳۰۰ بار می زند!!! زیرا هیچکس نبض شما را نگرفته است؛ پس شجاعانه قدم بردارید، قامت تان را راست کنید، گویی عاشق سخن گفتن هستید.
به هر حال همیشه همه انسانها، شهامت را ستایش می کنند.
۲- دقیقاً بدانید که در مورد چه چیزی می خواهید صحبت کنید.
اگر از قبل در مورد سخنرانی یا مصاحبه فکر نکرده باشید و برای آن طرحی نداشته باشید، حتماً در برابر شنوندگان احساس آرامش و اعتماد به نفس نخواهید داشت.
۳- تمرین – تمرین – تمرین
یک ضرب المثل شیرین فارسی است که می گوید:
کار نیکو کردن از پر کردن است
خواهی که شوی یک خوشنویس بنویس و بنویس و بنویس
تمرین مهمترین مساله است شما با هرتمرین نیرومندتر و نیرومندتر می شوید.
۴- آمادگی قبلی
به معنی نوشتن مطالب به صورت دستوری و سپس حفظ کردن کلیه عبارات و متن سخنرانی نیست، بلکه آمادگی قبلی یعنی تمامی نکات و جوانب مختلف موضوع را قبلا خوب مطالعه بررسی و درک کرده باشیم؛ واقعیت و درستی آنها برای خود ما به اثبات رسیده باشد سپس در مورد طریقه ارائه آن فکر کنیم.
هوسرل گفته معروفی دارد با این مضمون که اگر احساس می کنید توانایی توضیح مطلبی را ندارید، مطمئن باشید که آن را به طور کامل درک نکرده اید.
مطالعه و جمع آوری مطالب مرتبط، خارج از متن اصلی (مثلاً از سایر کتب، مقالات و…) برای غنی و پر بارتر کردن موضوعاتی که مطرح می کنیم، همواره باعث می شود که دانش، اطلاعات و در نتیجه تسلط ما درباره موضوع افزایش پیدا کند.
حال می پرسید که چگونه تمرین کنیم؟
۵- خودتان را به تدریج آماده کنید.
* یک ارائه خوب باید تدریجاً تکمیل شود. (مثلاً طی یک یا دو هفته)
* در اوقات فراغت تان (مثلاً وقتی در سرویس نشسته اید یا در حیاط دانشگاه قدم میزنید) درباره اش فکر کنید و در رویا و تصورات تان آن را بپرورانید. احساس کنید که اساتید اطراف شما را احاطه کرده و هر کدام سوالی از شما می پرسند.
* با دوستانتان درباره آن صحبت کنید و سعی کنید هرچه به فکرتان می رسد یادداشت کنید؛ به زودی ایده ها و سوژه های نابی به ذهنتان می رسد.
* پس از اینکه مطالب آماده و تمامی آنچه را که می خواهید بیان کنید تنظیم کردید، در حالی که در خوابگاه هستید و یا حتی وقتی که در خیابان شالیکوبی قدم می زنید(!!!) به آرامی آن را تمرین کنید.
* بهتر است با حرکات و ایما و اشاره هرچه بیشتر آن را طبیعی و با روح سازید و تجسم کنید که در برابر یک جمعیت واقعی سخن می گویید.
* می توانید به عنوان تمرین به مدت سه تا پنج دقیقه مطلبتان را دقیقاً همانطور که می خواهید در جلسه سمینار بیان کنید، برای هم اطاقی هایتان ارائه دهید.
* هرچه این تمرینات را بیشتر انجام دهید در عمل احساس اطمینان و راحتی بیشتری خواهید داشت.
همیشه و در هر کاری ابتدا ۱۰۰ ایده نو جمع آوری کنید، سپس ۹۰ تای آن را دور بریزید آنگاه در می یابید که ۱۰ ایده عالی در اختیار دارید.
۶ – مطالب را به سادگیِ صحبت های همیشگی خود بیان کنید.
اگر بخواهیم لفظ قلم یا کتابی صحبت کنیم کار بسیار دشوار می شود؛ نیمی از کلام مان محاوره ای و نیمی کتابی می شود؛ عبارات نامانوسی مثل(می باشه)، (می شه) و … محصول سعی نافرجام برای کتابی صحبت کردن است.
۷ – با مخاطبانتان رو در رو باشید. ارتباط چشمی با مخاطب از اهمیت فوق العاده ای برخودار است.
۸ – از روخوانی کردن بپرهیزید. خواندن مطلب از روی یادداشت نیمی از لطف سخنرانی را از بین می برد و شنوندگان خیلی سخت سخنرانی که از روی یک نوشته روخوانی می شود را تحمل می کنند.
۹ – اول سخنران بعد سخن: مهمترین موضوع مصاحبه در برابر هیئت ژوری خود گوینده است و آنچه بیان می شود درمرتبه دوم قرار دارد.
۱۰- آنچه می گویید آنقدر مهم نیست که چگونه آن را می گویید. تاثیر هر گفتار بیشتر متکی به نحوه بیان است تا محتوا و ارزش مطلب.
۱۱ – گاهی وسط صحبت یادمان می رود که چه می گفتیم.
فراموش کردن مطلب: مساله ای محتمل است که ممکن است برای هرکسی خصوصاً در تجربیات اول پیش بیاید، در این شرایط معمولاً چند ثانیه ذهن قفل شده و بطور کلی فراموش می کنیم که اصلا راجع به چه چیزی صحبت می کردیم.
ولی خوشبختانه این حالت بسیار گذرا بوده و پس از چند لحظه (پنج تا ده ثانیه) دوباره همه چیز یادمان می افتد. ولی ما نمی توانیم مخاطبان را به حال خود رها کرده و به دنباله مطلب فکر کنیم در اینگونه موارد دو کار می توان کرد:
* می توانیم یک یا چند سوال از حضار بپرسیم. مثلاً آیا صدای ما به همه می رسه؟ یا مطالب تا اینجا مفهوم بوده؟ یا اینکه تا اینجا کسی سوالی نداره؟ یا می تونم ادامه بدم؟ و…
۱۲- مخاطب را نادیده نگیرید.
* به زمین یا هوا زل نزنید. در این حالت انگار با خودتان صحبت می کنید. صحبت شما خشک و بی روح و کلام تان بی خاصیت می شود.
* با جمعیت طوری صحبت کنید که گویا با «برادار یا همسر و یا خواهر» خود صحبت می کنید؛ مگر غیر از این است که جمعیت از افرادی نظیر «برادر یا همسر و یا خواهر» تشکیل شده است؟
* طوری با شنوندگان صحبت کنید که گویی منتظرید آنها هر لحظه از جا بلند شده و با شما گفتگو کنند.
* در مقابل آنها لبخند بر لب داشته باشید.
* پوشیدن لباس پاکیزه و مرتب اهمیت زیادی دارد چون باعث تقویت اعتماد به نفس شده و هر اندازه که وضع ظاهری نامرتب و شلخته داشته باشید به همان میزان از توجه مخاطبان کم خواهد شد.
۱۳ – آغازی مناسب داشته باشید.
* شروع یک سخنرانی و مصاحبه مانند آغاز یک سفر است؛ باید ازقبل فکر کنیم که از کجا باید شروع کرد و از چه مسیری ادامه داد و در نهایت دقیقاً بدانیم که چه چیزی را به مخاطب باید انتقال دهیم.
* نباید صحبت را بیش از حد خشک و رسمی آغاز کرد.
* ابتدای یک مصاحبه خیلی خیلی مهم است و انصافاً مشکل! و در موفق بودن بقیه سخنرانی نقشی اساسی دارد. پس نباید آن را سرسری گرفت و باید برای آن طرحی داشت، مثلاً یک بیت شعر یا یک مقدمه کوتاه دو سه جمله ای یا مثل همین مطلب با چند پرسش.
یک سخنران ماهر در خاطرات خود می نویسد: ” همیشه دو دقیقه قبل از سخنرانی ترجیح می دادم مرا گلوله باران کنند، ولی سخنرانی نکنم … اما … دو دقیقه قبل از پایان حتی با رگبار گلوله هم مایل به تمام کردن سخنرانی نیستم “
۱۴- چگونگی بیان:
* در گفتار خود روی کلمات مهم تکیه کنید و از کلمات کم اهمیت سریع عبور کنید.
* همیشه قبل و بعد از پایان نکات اساسی و مهم یک مکث کوتاه داشته باشید.
* یکنواخت و ماشینی صحبت نکنید، تُن صدا و نحوه بیانتان را هر از چند گاه تغییر دهید.
* جملات و عبارات مهم را با تمایز و تاکید بیان کنید؛ مثلاً بلندتر و یا حتی آرام تر از باقی عبارات. تاثیر این کار دقیقاً مشابه های لایت کردن توسط مارکر یا Bold کردن فونت در نوشته هاست.
* برای تاکید بیشتر بر مطالب مهم می توانید آنها را یک بار تکرار کنید، ولی بهتر است در تکرار از بیان دیگری استفاده کنیم.
* زبان بدن (Body Language) راز موفقیت شماست و این یعنی استفاده درست و بجا از حرکات، ایما، اشاره و خلاصه تمامی اندام برای هرچه زنده و شاداب تر کردن جلسه ودمیدن روح در فضای سالن.
۱۵ – کلام پایانی: مخاطب خود را دوست داشته باشید.
علاقه و صمیمیت گوینده نسبت به شنوندگان به آنها منتقل می شود و جمعیت نیز هر گونه احساس و علاقه را درک و منعکس می کند؛ ولی این موضوع مساله ای است که از دل برآید و برای آن نمی توان قاعده و فرمولی نوشت و فقط به صورت خلاصه می توان که تصور کنید تمامی آنها که روبه روی شمایند دوستانتان هستند.
برگرفته از کتاب تکنیک های انتخاب رشته دکتری و مصاحبه دکتری به روش سنجش امیرکبیر
